Çene yapısı problemleri sadece gülümseme estetiğini değil bununla birlikte çiğneme, konuşma ve solunum fonksiyonlarını da etkileyen bir problemdir. Çene darlıklarının genellikle toplum içerisinde yalnızca çocukluk döneminde tedavi edildiği düşünülse de teknolojideki gelişmeler sayesinde bu problemler ileri yaşlarda da tedavi edilebilmektedir.

Peki çene darlığı tedavisi hangi hastalara uygulanabilir, tedavi seçenekleri nelerdir? Bu yazımızda çene darlığı sebeplerini, tedavi alternatiflerini detaylı olarak ele alacağız

Çene Darlığı Nedir?

Peki çene darlığı nedir? Alt ve üst çenelerin olması gereken genişlikte olmaması nedeniyle dişlerin düzgün sıralanacak alan bulamaması durumu çene darlığıdır. Çene darlığı varlığı çene uyumsuzluğu, çapraşıklık ya da kapanış bozukluğu gibi problemlere yol açabilir.

Toplum içerisinde üst çene darlığı yaygın olarak görülürken alt çene darlığına da rastlanmaktadır. Alt ve üst çene darlığı problemlerinin her ikisinde de erken teşhis ve bu doğrultuda tedavi oldukça önem taşımaktadır. Çünkü iskeletsel gelişimin henüz tamamlanmadığı küçük yaşlarda ortodonik tedavi alternatifleri ile kısa sürede darlıklar tedavi edilebilmektedir.

Çene Darlığı Belirtileri Nelerdir?

Hastalar uzun yıllar boyunca çene darlığı varlığının farkına varmayabilirler. Fakat bazı belirtilerin fark edilmesi çene darlığı varlığını düşündürebilir. Çene darlığı belirtileri arasında en sık karşılaşılanlar:

• Çapraşık dişler,
• Üst ve alt dişlerin çapraz olarak kapanması (çapraz kapanış),
• Dar ‘V’ şeklinde damak,
• Çiğnemede zorluk,
• Sık sık yanak ısırma şikayeti,
• Bazı harflerin telaffuzunda zorluk,
• Ağız solunumuna yatkınlık,
• Ağız hijyeninin sağlanmasında zorluk

Yukarıdaki çene darlığı belirtileri fark edildiğinde aman kaybetmeden mutlaka bir ortodonti uzmanına başvurulmalıdır.

Üst Çene Darlığı Neden Oluşur?

Hem genetik hem de çevresel faktörler üst çene darlığı oluşumunda etkilidir. Başlıca üst çene darlığı nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

Başlıca nedenler şunlardır:

• Genetik yatkınlık
• Uzun süreli parmak emme
• Uzun süreli emzik kullanımı
• Ağız solunumu alışkanlığı
• Erken süt dişi ya da daimi diş kaybı

Zamanında müdehale edilmeyen üst çene darlığı vakalarında zaman içerisinde dişlerin dizilimi ve profilde olumsuz değişiklikler oluşabilir.

Alt Çene Darlığı Görülür mü?

Evet, üst çene darlığına toplum içerisinde daha sık rastlansa da alt çene darlığının görülmesi de oldukça olasıdır.

Alt çenede görülen darlık dişlerde yar darlığı, çapraşıklık oluşmasına ve dolayısı ile kapanış bozukluklarının görülmesine de çiğneme fonksiyon bozukluklarının ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Bazı vakalarda üst çene darlığı alt çene darlığı ile birlikte de oluşabilir. Bu duruma göre ttedavi planlaması yapılır.

Yetişkinlerde Çene Genişletme Mümkün mü?

Önceki yıllarda alt ve üst çene genişletilmesi işleminin sadece çocukluk döneminde yapılacağı düşünülürken artık günümüzde uygulanan teknikler sayesinde belirli boyutlarda genişletmeler elde edilebilmektedir. Tabi ki bu durum vakadan vakaya göre değişmektedir.,

Ayrıca çocuklarda ve tetişkin hastalarda uygulanacak genişletme tedavi ve prosedürleri de faklıdır. Bazı hastalarda ortodontik tedavi alternatifleri ile genişletme saplanabilirken şiddetli vakalarda cerrahi işlemlerle genişletme gerekmektedir.

Tüm bu nedenlerle çene darlığı vakalarında yetişkinlerde çene genişletme tedavi planlaması yapılırken bir çok faktör değerlendirilir, ve her hastaya bireysel tedavi planlamaları gerekir.

Çene Genişletme Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çene genişletme tedavisi alternatifleri hastanın yaşı, darlık şiddeti, kemik ve diş yapısı göz önünde bulundurarak planlanır. Çene genişletme tedavisi uygulama yöntemleri:

• Sabit genişletme apareyleri
• Mini vida (TAD) destekli tedavilerş
• Şiddetli olmayan vakalarda şeffaf plak tedavileri ile sınırlı genişletmeler
• Cerrahi olarak yapılan üst çene genişletmeleri

Çene genişletme tedavilerindeki asıl hedef dişlerin açılarını değiştirerek göreceli bir genişletme sağlamak değil kemik yapıda genişletme sağlamaktır.

Başarıyla yapılan bir alt ya da üst çene genişletme tedavisi sürecinde amaç hem estetik hem de fonksiyonel olarak iyileşme elde etmektir.

Ortodontik Çene Tedavisi Hangi Durumlarda Gerekir?

Her çene darlığı vakası aynı uygulama ile tedavi edilmez. Ortodontik çene tedavisi vaka planlamalarında aşağıdaki değişkenlerin değerlendirilmesi yapılmaktadır:

• Hasta yaşı
• Kemik gelişimi
• Darlığın derecesi
• Çapraz kapanışın olup olmaması
• Diş diziliminin durumu
• Yüz profili
• Ağız solunumu varlığı

Bu değişkenler ayrıntılı olarak değerlendirilir ve vakaya uygun bir tedavi planlaması yapılır. Ortodontik çene tedavisi sürecinde esas hedef hem dişlerin hem de çene yapılarının fonksiyonlarına kavuşturulmasını hedefler.

Çene Gelişim Bozukluğu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Çene gelişim bozukluğu uygun zamanda tedavi edilmediği zaman aşağıda sıralanan sorunlara neden olabilir:

• Dişlerde çapraşıklık
• Diş eti sorunları
• Çiğneme problemleri
• Çene eklem problemleri
• Dişlerde aşınmalar
• Solunum sorunları

Bu nedenle erken tanı her zaman avantaj sağlar. Ancak erişkin yaşta da başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür.

Tam bu nedenlerle problemin erken teşhis ve tedavisi oldukça önem taşımaktadır. Aynı zamanda tedavinin yalnızca küçük yaşlarda değiş yetişkin yaşlarda da yapılabileceği unutulmamalıdır.

Ortodonti Tedavisi ile Çene Darlığı Düzelir mi?

Ortodonti tedavisi seçenekleri ile çene darlığının neden oluşturduğu çapraşıklık ya da diş dizilim problemleri güvenli bir şekilde tedavi edilebilmektedir.

Tedavi başlangıcında dişler ve çenelerin durumu dijital olarak 3D görüntüleme görüntüleme yöntemleri ile detaylı olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda yapılan tedavi planlamaları ile diş ve çene problemleri tedavi alternatifleri oluşturulur.

Ortodonti tedavisi uygulamaları ile sadece estetik bir gülümseme değil konuşma ve çiğneme fonksiyonları da iyileştirilir.

Sonuç

Çene darlığı tedavileri için ideal yaş erken dönemler olsa da yetişkin hasta gruplarında da vakanın durumuna göre çene darlığı tedavisi uygulanabilmektedir. Üst çene darlığı ve alt çene darlığı problemi olan hastalarda detaylı muayene, doğru teşhis ve vakaya uygun yapılan tedavi planlamaları ile son derece başarılı tedavi sonuçlarına ulaşılmaktadır.

Şayet siz de çene darlığı belirtileri görüyorsanız kısa süre içerisinde mutlaka bir ortodonti uzmanına başvurmanız oldukça önemlidir. Günümüzde ortodonti tedavilerindeki gelişmeler sayesinde yetişkinlerde çene genişletme uygulamaları ve çene genişletme tedavisi alternatifleri sayesinde cerrahisiz ya da vakanın durumuna göre cerrahi destekli tedaviler uygulanabilmektedir. Vakaya uygun teşhis ve tedavi planlamaları ile yapılan ortodontik çene tedavisi ile hem dişler hem de çene gelişim bozuklukları iyileştirilerek dengeli kapanış ve estetik bir gülümseme elde edilir. Uygun zamanda yapılan ortodonti tedavisi uzun vade için hem ağız sağlığınızı hem de yaşam kalitenisi etkileyecek oldukça stratejik bir yatırımdır.